Odpady przemysłowe źródłem energii
Unieszkodliwianie krok po kroku
01Odbiór i magazynowanie
Odpady przemysłowe przyjeżdżają w szczelnie zamkniętych pojemnikach lub cysternach, przystosowanych do przewozu takich materiałów zgodnie z przepisami umowy ADR. Rozładunek odpadów stałych odbywa się w zamkniętej hali, więc zapachy i pył nie wydostają się na zewnątrz. Odpady ciekłe trafiają do specjalnie przystosowanych silosów. Odpady stałe są przechowywane w wydzielonych strefach z zabezpieczeniami przeciwpożarowymi i własnym obiegiem powietrza, które nie wydostaje się na zewnątrz, jest natomiast zasysane i wykorzystywane w procesie spalania.
02Transport
Odpady do instalacji będą dostarczane od drogi wojewódzkiej nr 251 (Inowrocław – Żnin) oraz drogi powiatowej nr 2558C (Janikowo – Tupadły), a następnie obwodnicą Janikowa i dalej drogą gminną Janikowo–Gorzany do zjazdu w drogę wewnętrzną. Wszystkie trasy dojazdu omijają zwartą zabudowę mieszkaniową. Transporty realizują specjalistyczne firmy, posiadające stosowne uprawnienia i przeszkolonych kierowców.
03Kontrola odpadów po przyjęciu na teren Instalacji
Wykwalifikowani pracownicy pobierają na miejscu próbki oraz wykonują badania laboratoryjne dla każdego rodzaju przyjmowanych w instalacji odpadów. Sprawdza się m.in. skład chemiczny, lepkość cieczy, kaloryczność, gęstość, temperaturę zapłonu, pH czy mieszalność substancji. Dzięki temu wiadomo dokładnie, jaki rodzaj materiałów trafia do instalacji. Kontrola prowadzona jest w zakładowym laboratorium. Co ważne, jest to druga weryfikacja odpadów. Pierwsza odbywa się na miejscu u klienta, który zgłasza odpad do unieszkodliwienia. Zanim trafi do Janikowa zostanie on przebadany w miejscu, gdzie się znajduje. W Janikowie kontrola służy potwierdzeniu, że to co dotarło do zakładu jest zgodne z tym, co zadeklarował właściciel odpadu przeznaczonego do unieszkodliwienia.
04Przygotowanie i podawanie do kotła
Zespół technologów przygotowuje bezpieczne mieszanki odpadów i dozuje je do specjalnego pieca obrotowego. W komorze spalania utrzymywana jest bardzo wysoka temperatura (powyżej 1100°C) przez odpowiednio długi czas, dzięki czemu ulegają zniszczeniu również najbardziej trwałe substancje (np. pestycydy czy resztki farmaceutyków). Ta temperatura jest istotnie wyższa niż w instalacjach, gdzie paliwem są pozostałości z odpadów komunalnych.
04Spalanie i odzysk energii
Ciepło ze spalania odbiera kocioł, który wytwarza parę. Para napędza turbinę (powstaje prąd), a część ciepła kierowana jest przez wymiennik do miejskiej sieci ciepłowniczej. Oznacza to, że jednocześnie powstaje prąd i ciepło – energia nie marnuje się, tylko trafia do mieszkańców Janikowa.
04Oczyszczanie spalin
Zanim spaliny trafią do komina, są szybko schładzane, a następnie przechodzą przez kilka barier ochronnych: reaktor z pochłaniaczem zanieczyszczeń, filtr workowy, płuczkę mokrą oraz dwustopniowy system ograniczania tlenków azotu. W efekcie emisje są znacznie poniżej surowych norm Unii Europejskiej, a pyły, kwaśne gazy, metale ciężkie i dioksyny są skutecznie zatrzymywane przez najnowocześniejszą technologię.
04Pozostałości i odpady
W wyniku przekształcania odpadów powstają produkty poprocesowe – żużel oraz pyły z oczyszczania spalin. Żużel poddawany jest procesowi waloryzacji, tj. obróbce mechanicznej z odzyskiem metali żelaznych i nieżelaznych, po czym może być wykorzystany jako domieszka do kruszywa budowlanego przy podbudowie dróg. Pyły planuje się składować w specjalnie przygotowanych, pustych wyrobiskach w pokopalnianych złożach soli magnezowych i potasowych na terenie Niemiec.
Bezpieczeństwo instalacjiProcedury i nadzór
01Rygorystyczne normy i monitoring
Spalarnie odpadów niebezpiecznych pracują według surowszych zasad niż instalacje komunalne. Utrzymywana jest wyższa temperatura w kotle w porównaniu z instalacjami zasilanymi odpadami komunalnymi. Na kominie działa ciągły pomiar emisji (m.in. tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, chlorowodór, pył, rtęć, lotne związki organiczne). Dane są rejestrowane i raportowane do WIOŚ; będą też publikowane online.
02Co wylatuje z komina?
Po spalaniu spaliny przechodzą przez szybkie schładzanie, a potem kilka „barier”, będących kolejnymi etapami oczyszczenia. Najpierw spaliny trafiają do reaktora z pochłaniaczem, potem przechodzą przez filtr workowy i płuczkę mokrą; dodatkowo zastosowano dwustopniowe ograniczanie tlenków azotu. To zestaw zgodny z najlepszymi technikami dla takich instalacji. Na końcu z komina wylatuje głównie para wodna i dwutlenek węgla.
03Kontrola zapachów i hałasu
Hala przyjęcia i bunkier są zamknięte, a w środku utrzymuje się lekkie podciśnienie, żeby zapachy i pył nie wydostawały się na zewnątrz. Zakład projektuje się tak, by dotrzymać norm hałasu – najbliższe domy są ok. 1,2 km od terenu inwestycji (obowiązuje dla nich 50 dB w dzień i 40 dB w nocy). Ruch ciężarówek planuje się w porze dziennej, trasami omijającymi centrum. Będzie to średnio ok. 20 samochodów w porach dziennych.
04Zabezpieczenia przeciwpożarowe
Magazyny mają instalacje przeciwpożarowe i są zaprojektowane z podziałem na strefy; dla materiałów reaktywnych przewidziano oddzielny magazyn. Każda partia odpadów jest ważona i znakowana, z pełną ewidencją. Wszelkie nieprawidłowości w ewidencji prowadzą do natychmiastowego wstrzymania przyjęcia partii odpadów. Instalacja ma też odrębne procedury bezpiecznego zatrzymania poszczególnych układów.
04Bezpieczne zarządzanie pozostałościami
To, co zostaje po procesie (żużel, pyły, odpady poreakcyjne), jest zbierane w zamkniętym systemie, a następnie przekazywane uprawnionym firmom zajmującym się dalszym zagospodarowaniem tych odpadów. Układ oczyszczania spalin jest projektowany tak, by dla procesu nie generować lub minimalizować produkcję ścieków technologicznych.
04Dostępność danych dla każdego
Wyniki pomiarów, raporty środowiskowe i badania niezależnych instytucji będą udostępniane publicznie na stronie internetowej oraz na tablicy świetlnej znajdującej się przed instalacją. Dzięki temu każdy będzie mógł śledzić parametry pracy zakładu.